Een rampzalige rampenfilm

In 2020 verscheen de film Greenland, een eigenzinnige rampenfilm waarvan de release steeds werd uitgesteld door de coronapandemie. In het verhaal staat de aarde op het punt ten onder te gaan door een inslaande komeet. John Garrity, gespeeld door Gerard Butler, is een doodgewone man van middelbare leeftijd met het hart op de juiste plek. Hij slaagt er na een heikele tocht in om zijn gezin in veiligheid te brengen in een daarvoor ingerichte bunker op Groenland. Samen met een selecte groep mensen kunnen ze daar het kosmische geweld overleven. Het plot is hierbij minder interessant dan het perspectief: onderweg moet John keuzes maken die verstrekkende gevolgen hebben, maar hij doet dat als gezinsvader, als iemand die zich laat leiden door hoop, liefde en gezond verstand; de grote gebeurtenis speelt zich af op de achtergrond terwijl hij zich geconfronteerd ziet met uitdagingen van verschillende aard. Geen hoogdravende film, wel een film die goed in elkaar steekt en goed inspeelt op het publiek.

Steun

Reactionair

Help ons onafhankelijk te blijven. Doneer en steun de publicatie van vrij en onafhankelijk gedachtegoed.

Het vervolg Greenland 2: Migration pakt de draad vijf jaar later op. We zien hoe een selecte groep mensen zich in de bunker op Groenland heeft aangepast aan de omstandigheden en hoe een raad van bestuurders en wetenschappers de situatie wereldwijd monitort; nog steeds wordt de aarde geteisterd door inslaande resten van de komeet, weersystemen zijn veranderd en door verschuivende tektonische platen ontstaan aardbevingen nabij de bunker. Als klusjesman steekt John hier en daar een handje toe, daarnaast ontfermt hij zich over zijn puberende zoon. De beste optie lijkt om een veiliger plek op te zoeken in Europa. Bij de zogeheten Clarke-krater in Zuid-Frankrijk zouden er gunstige omstandigheden zijn om de aarde opnieuw op te bouwen. Maar niet iedereen vertrouwt deze wetenschappelijke theorie, totdat de protagonisten door nieuw natuurgeweld uiteindelijk toch genoopt worden om te ‘migreren’. De film maakt veel gebruik van matige CGI en dat komt de kwaliteit niet ten goede. Het is fijn dat de toeschouwer langzaam wordt ingevoerd in het verhaal van dit tweede deel, maar daar is meteen ook het beste mee gezegd.

Wat volgt op de introductie ontstijgt het niveau van een B-film niet. Er komen allerlei ideeën aan bod die niet zijn uitgewerkt of die zodanig zijn platgeslagen dat het lachwekkend overkomt. John, het personage van Gerard Butler, praat de film aaneen met een gruizige stem waar Mark Lanegan jaloers op zou zijn. Hij heeft het over het ‘nieuwe normaal’ waar men binnen de gemeenschap van overlevers maar niet aan kan wennen. Een duidelijke toespeling op wat de samenleving tijdens corona heeft ondergaan. In de Groenlandse bunker kampt men met voorraadtekorten, toch stemt de meerderheid van de raad van bestuurders in om een reddingsoperatie voor onbekende verstekelingen op te zetten; natuurlijk is er een cynisch personage dat bedenkingen oppert, maar van hem vernemen we verder niets meer. Vanwege stralingsgevaar dragen de overlevenden maskers in de buitenlucht (de bunker is voorzien van luchtfiltratie), maar na het eerste half uur komt er niemand meer in beeld die een masker draagt; het zou een rare film hebben opgeleverd. John zegt nog wel tegen zijn zoon dat hij zijn insuline moet inpakken, in de eerste film speelde dit aspect een grote rol. Het zal genoeg zijn geweest, want tijdens de wekenlange avonturentocht van Groenland naar Zuid-Frankrijk wordt er verder niets meer over vermeld.

Er bestaan genoeg postapocalyptische films die het herbekijken waard zijn, zoals: Civil War (2024), Blade Runner 2049 (2017), Logan (2017), Snowpiercer (2013), World War Z (2013) en I am Legend (2007). Denk bijvoorbeeld ook aan de filmserie Planet of the Apes, en zo zijn er nog talloze voorbeelden. Deze films bieden meer dan simpel escapisme, ze nodigen uit om te reflecteren op ons huidige bestaan. Vooral Civil War droeg met zijn rauwe weergave van maatschappelijke ontbinding een belangrijke politieke connotatie. Een film die je in de bioscoop moest beleven. De verhaallijn was daarbij niet zo sterk, wel werd het publiek aangespoord zich te verhouden tot een wereld waarin de vertrouwde kaders van orde en gezag zijn weggevallen; een wereld waarin gezindheid kritischer wordt beoordeeld en solidariteit niet meer vanzelfsprekend is. Greenland 2 stelt hier bitter weinig tegenover: de dialogen en het scenario zijn ver onder de maat, de acteurs zijn van tweede garnituur en de beelden beklijven niet. Op een gegeven moment dacht ik zelfs dat ik naar een autoreclame aan het kijken was. Een schrale troost voor wie zich toch waagt aan dit overbodige vervolg: Greenland 2 duurt nauwelijks langer dan anderhalf uur.