Haat en walging in de politiek

Brutalistische gebouwen, vuil op straat, fastfoodketens, opgefokte allochtonen op fatbikes - waarom walgt een rechts persoon van deze lelijkheid? Om dit gevoel goed te begrijpen moet men de psychologie van links en rechts beter leren kennen. In zijn meest radicale vorm streeft links naar gelijkheid en rechts naar excellentie, zowel op individueel als op maatschappelijk niveau. Dit is terug te zien in de economische besluiten die beide kanten van het politieke spectrum nemen: links wil menselijke verbroedering door het afbreken van de klassenmaatschappij en rechts wil ruimte scheppen voor ieder individu dat wil reiken naar de sterren. Als we dit politieke streven in ruimtelijke dimensies zouden weergeven, zien we dat de rechtse wereld verticaal is en de linkse horizontaal. Als landschap is het verschil te vergelijken met een berg en een vlakte. Rechts erkent dat er altijd een natuurlijk hoogteverschil zal zijn tussen berg en dal. Links niet, en kijkt liever eindeloos ver over de gelijke steppe heen, waar alleen de horizon zijn vergezicht afbreekt.

Het overheersende gevoel dat optreedt in een individu wanneer het politieke ideaalbeeld botst met de werkelijkheid uit zich bij links en rechts op twee verschillende manieren: links haat de werkelijkheid en rechts walgt van de werkelijkheid. Het is een subtiel verschil in emotie dat alles te maken heeft met de denkwereld waaruit ze stammen. Haat of ressentiment ligt veel dichter bij de moraliteit dan walging, die weer sterker verbonden is met de esthetiek en biologie. De boodschap van beide gevoelens luidt “het zou zo niet mogen zijn”, maar de uitwerking ervan is zeer verschillend. Walging is een haast fysieke reactie, die zowel kan opspelen bij verwerpelijke maatschappelijke kwesties, als bij het zien van ongedierte of bedorven eten. Vaak is het terugtrekken de natuurlijke stap. Met andere woorden: walging maakt passief. Bij ressentiment ligt dat heel anders. Bijna elke politieke revolutie vloeit voort uit haat. Zowel de Franse als de Russische revolutie zijn hiervan goede voorbeelden: de een uit haat jegens de aristocratie en de ander jegens de bourgeoisie.

Steun

Reactionair

Help ons onafhankelijk te blijven. Doneer en steun de publicatie van vrij en onafhankelijk gedachtegoed.

Politiek gezien is ressentiment een veel machtigere emotie dan walging. Haat geeft een richting, een doel en energie. Hiermee is voor rechts meteen ook een groot probleem blootgelegd. Van nature wil de rechtse burger zich in zijn eigen schulp terugtrekken, terwijl links juist de hele wereld wil omverwerpen en omvormen naar het evenbeeld van de gelijkheid. Walging is misschien een zeer gerechtigde en menselijke emotie, maar het is ook een valkuil voor politieke ambities. Rechts mag zich niet onttrekken aan het leven, maar moet zijn walging omzetten in daadkracht. Hij moet niet wegvluchten - of emigreren, zoals veel welvarende rechtse Nederlanders doen - maar overheersen in de strijd. Alleen dan kan hij zijn land herscheppen in een waar paradijs van schoonheid, waar de zon nooit ondergaat..