Van oude en nieuwe christenen

De ouden leefden nog daadwerkelijk binnen de christelijke traditie, de kerkelijke discipline en de theologische leer, naar de Civitas Dei van Augustinus. Zondeval, verlossing, laatste oordeel vormden de kernpunten van hun bovennatuurlijk geloof. Dat gold zeker voor de tijd van de martelaren, voordat het christendom staatsgodsdienst werd. Zij achtten het tijdelijk leven ijdel en aanvaardden de marteldood in het vaste geloof van hun eeuwige geluk in de hemel.

Geestelijken die niet sterk genoeg waren om de marteldood te ondergaan, gingen door hun knieën voor de heidense autoriteiten. Zij werden “traditores” (verraders) genoemd door de “donatisten” - die naderhand erkenning weigerden voor kerkbedienaren die hun geloof hadden afgezworen. Maar de “verraders” kregen in 313 vergeving. Twee eeuwen later milderde paus Gregorius de Grote voor het christenvolk de eeuwige verdoemenis via de uitweg van het Vagevuur voor berouwvolle zondaars.

De nieuwe christenen zouden de hemel vervangen door een aardse toekomst.

Steun

Reactionair

Help ons onafhankelijk te blijven. Doneer en steun de publicatie van vrij en onafhankelijk gedachtegoed.

Menno ter Braak werd bij dit onderscheid tussen oud en nieuw mede geïnspireerd door de Duitse filosoof Oswald Spengler (auteur van De ondergang van het Avondland). Binnen diens visie paste het oude spirituele christendom bij een verlopen cultuurfase, waarin religie nog de vitale, vormgevende kracht van de samenleving was.

Pas nadat het missioneren gepaard was gegaan met militair ingrijpen, en de leer van het Kruis afgedwongen werd met behulp van het Zwaard, begon volgens Spengler wat hij de “Faustische fase” noemt, ofwel de “ruimtehonger”, die gepaard ging met de opkomst van de Beschaving die de vroegere Cultuur had verdrongen.

De nieuwe christenen zijn volgens Ter Braak de burgerlijke katholieken van het onvolprezen Rijke Roomse Leven - die de katholieke schrijver Henri Bruning de spiegel voorhoudt in zijn boek Verworpen Christendom uit 1938. Want het Roomse triomfalisme miskent dat de ware volgelingen van Christus altijd vervolging verduren.

Spengler, zelf nog gehecht aan de christelijke moraal volgens Ter Braak, stelt dat de liberalen, socialisten en humanisten niet meer in God geloven, en hoogstens nog vastzitten aan de psychologische patronen van het christendom.

Aansluitend bij Nietzsche - die de christenen een “slavenmoraal” toedicht - noemt Ter Braak “gelijkheid” de voornaamste erfenis van het christendom. En die herleidt hij tot “ressentiment”, wat het socialisme kenmerkt dat - volgens zijn zeggen - het christendom overbodig heeft gemaakt.

Augustinus maakte de zielen gelijk; Marx maakte de lichamen gelijk.

De Reactionair

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste artikelen door u in te schrijven op onze nieuwsbrief!

Wij sturen u een e-mail ter verificatie, zie uw inbox.

›

Van oude en nieuwe joden

Er waren altijd joden die God dienen, en joden die zich niets van Hem aantrekken. Dat lezen we al in het boek Exodus, in Psalm 1 en op tal van plaatsen. Je hebt dus doorheen de geschiedenis telkens zowel gelovige, als ongelovige joden.

Vergeleken met de nieuwe christenen, zien ook de gelovige of ultra orthodoxe joden uit naar een aardse toekomst. Die verwachting delen ze met de zionisten. Voor die laatste bestaat de aardse toekomst uit een eigen aards land, Israël. De ultra orthodoxen echter, wachten nog steeds op de komst van de Messias. Die zal vrede, gerechtigheid en harmonie brengen voor de gehele aarde.

Van die universele utopie is vooralsnog geen sprake voor joden die in Jezus de Messias erkennen, en zich daarbij beroepen op o.a. hoofdstuk 53 van de profeet Jesaja (700 jaar B.C.) Daarin wordt Jezus geprofileerd als de Lijdende Dienaar. Volgens de ultra orthodoxe joden slaat dat “lijden” op het joodse volk als geheel. Maar volgens de nieuwe of messiaanse joden kan het profiel dat de profeet Jesaja schetst alleen en uitsluitend slaan op een persoon, en niet op een collectief.

Punt hier is dat zowel de nieuwe christenen als de oude joden uitzien naar een aardse toekomst.

De nieuwe joden zien in de Lijdende Dienaar de Messias die door de zonden van de mensen op zich te nemen met zijn kruisoffer verlossing heeft gebracht en met zijn verrijzenis de hemel heeft geopend. De aardse toekomst die daarentegen de oude joden verwachten, correspondeert met wat zowel de oude christenen, als de nieuwe joden de “Wederkomst”van Jezus noemen. Maar blijft het daarbij aards en collectief, dan vertoont de Messias gelijkenis met de Antichrist van de eindtijd. Blijft het “geestelijk” en “persoonlijk”, dan gaat het over de hemel.

Opvallend is dat de groeiende gemeenschap van nieuwe of messiaanse joden niet of nauwelijks voortkomt uit ultra orthodoxe joden, maar vooral uit seculiere joden in Israël en andere landen. Zij hervinden in Jezus, Yeshua, hun joodse identiteit. Sommigen hebben een verschijning van Jezus gehad, de meesten zijn door onderzoek tot het geloof gekomen en gebruiken hun Bijbelkennis bij het missioneren. Hun ervaring leert dat wie zij tot Jezus bekeren voorheen atheïstisch joden waren, verdwaald in New Age, of zoekende naar de zin van het leven, zoals dat ook wereldwijd bij andere bekeerlingen het geval was, en is.