Robert Lemm
Robert Lemm

De pen van Lemm

Robert Lemm schrijft elke week een column over culturele en maatschappelijke onderwerpen.

Wie zich de toekomst herinneren

De boodschap van Léon Bloy

Religie
Wie zich de toekomst herinneren
4 minuten leestijd

Volgens Paulus staan de profeten boven de leraren (1 Korinthiërs 12:28). Onder de profeten valt ook de Moeder Gods, de Regina profetarum. En daarom worden ook haar uitspraken tijdens verschijningen onderzocht door de zogeheten Dicasterie voor de Geloofsleer in Rome. Ooit de Inquisitie.

De joodse profeten van het Oude en Nieuwe Verbond waren al canoniek. Die van de tijd na de Bijbelperiode, mits zalig of heilig verklaard, beveelt de Kerk aan ter lezing. Men kan denken aan bv. Franciscus van Assisi, Jan van Ruusbroec, Birgitta van Zweden, Catharina van Siena, Teresa van Ávila, Johannes van het Kruis.

Het leerstuk van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria kwam er pas na achthonderd jaar strijd tussen o.a. dominicanen (contra) en franciscanen (pro). In 1854 kondigde paus Pius IX het dogma af, en dat werd vier jaar later bevestigd door de Moeder Gods zelf bij haar verschijningen aan Bernadette te Lourdes. Zij was al vóór haar conceptie onbevlekt voorbedacht door de Heer. Dus de franciscaanse ijveraars van toen herinnerden zich de toekomst, in de vaste overtuiging dat Haar ooit door de Kerk recht zou worden verschaft.

Steun

Reactionair

Help ons onafhankelijk te blijven. Doneer en steun de publicatie van vrij en onafhankelijk gedachtegoed.

Doneer aan Reactionair

Een uitspraak van Léon Bloy luidt: “Profeten waren getuigen die zich de toekomst herinnerden.” Deze uitspraak lijkt vooralsnog te slaan op de profeten binnen de Bijbel. Een paar voorbeelden: De profeet Jesaja voorspelde zevenhonderd jaar vóór het begin van onze jaartelling de komst van de Messias in de figuur van de Lijdende Dienaar (Jasaja 53). Hij herinnerde zich dus een toekomst die joden pas zullen begrijpen met zijn Wederkomst. De apostel Johannes opent zijn Evangelie met de beroemde passage van “In het begin was het Woord, en het Woord was bij God, en het Woord was God… en door het Woord is alles geworden, en daarzonder is niets geworden.” Dat is engelentaal. Maar op aarde spreekt Jezus in mensentaal door het begrip Vader te gebruiken en het begrip Zoon. Johannes voorziet dus de toekomst door zich het tijdloze verleden te herinneren van vóór de Menswording. De dichter Dante toont aan het slot van zijn Paradiso God in de vorm van drie cirkels van exact dezelfde omtrek, waarin de Vader, de Zoon en de Heilige Geest volkomen één zijn.

In een eerdere column heb ik Bloy al behandeld, maar hier gaat het wat uitgebreider: In hoeverre deze katholieke schrijver zelf ook een profeet was, is iets waar de Kerk in diens tijd, en nog steeds, van zou rillen. Zijn kritiek was namelijk niet mals. Hij typeerde de negentiende eeuw als duister. De Middeleeuwen waren voorgoed voorbij. De geest van de martelaren, de geloofsijver en de wereldverzaking had ruimte gemaakt voor een mentaliteit in de trant van “God vraagt niet zoveel”. En zo legde hij de zweep over de burgerlijke katholieken en de lauwe clerus - die wraak nam door hem neer te zetten als integralist.

Een van zijn bezwerende inzichten betreft “het lijden van de Heilige Geest”, de Vertrooster die Jezus aan zijn apostelen had beloofd aan de vooravond van zijn hemelvaart. De Heilige Geest is ook de Bruidegom van Maria. En aan haar had Bloy zich toegewijd sinds haar verschijning te La Salette in 1846, zijn geboortejaar. Daar uitte Zij zich heel anders dan in het brave Lourdes. Ze vergoot tranen over de algehele verwording.

De Reactionair

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de nieuwste artikelen door u in te schrijven op onze nieuwsbrief!

Wij sturen u een e-mail ter verificatie, zie uw inbox.

Envelop

De Heilige Geest, aldus Bloy, zal het aan vrienden ontbreken, en als outcast worden verworpen. Hij is zo zeer de Vijand dat men hem verwart met Lucifer, vorst van de duisternis. Wie de twee van elkaar kunnen onderscheiden, zijn op één hand te tellen. De Heilige Geest kan pas de harten doordringen als het Gouden Kalf is verguisd, en diens aanbidders de Arme Man vragen om van het Kruis af te komen. Hetgeen zal geschieden onder leiding van de Wandelende Jood. Het Geld is het bloed van de armen.

Tussen Trente (1545–1551) en het Eerste Vaticaans Concilie (1870) had de Kerk de strijd tegen de Verlichting verloren. Het heroïsche ascetisme van weleer – het noli conformari huic saeculo van Paulus – is geweken voor wereldzucht. Het secularisme speelde Lucifer in de kaart. De meesten geloven niet in zijn bestaan, maar ze houden wel van hem. Alleen de ziel van de Kerk, de gemeenschap der heiligen, het mystiek lichaam bleef onaangetast.

Met de Revolutie van 1789 eindigde het Duizendjarig Rijk. Sindsdien worden heiligen en martelaren niet meer (h)erkend. De pausen hebben het over vrede en rechtvaardigheid, en daarover spreekt ook de Antichrist. Kunstenaars, zoals Bloy, resten nog twee opties: hetzij het Geloof, hetzij zelfmoord. Want wie niet tot God spreekt, spreekt tot de duivel, en die luistert in doodse stilte.

Er is maar één treurnis, en dat is niet tot de heiligen behoren. Tot zover Léon Bloy.